Analiza problemów w funkcjonowaniu prokuratury w Polsce

Niewłaściwy system dystrybucji spraw pomiędzy prokuratury rejonowe i okręgowe, konieczność gruntownej analizy zasadności utrzymywania wydziałów postępowania sądowego na szczeblu prokuratur okręgowych i apelacyjnych oraz potrzeba ograniczenia systemu nadzoru w prokuraturze – to główne wnioski płynące z opracowanie dr Karoliny Kremens i dr Wojciecha Jasińskiego – pracowników naukowych Uniwersytetu Wrocławskiego - pt. „Obciążenie powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i prokuratorów postępowaniami przygotowawczymi w 2011 r.”.

Opracowanie stanowi pogłębioną analizę aktualnych problemów w funkcjonowaniu powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Jego autorzy na podstawie pogłębionych badań i analiz nad wybranymi jednostkami organizacyjnymi prokuratury różnych szczebli formułują wnioski w zakresie ujawnionych podstawowych mankamentów w organizacji prokuratury. Do najważniejszych problemów w funkcjonowaniu prokuratury zaliczono przede wszystkim niewłaściwy system dystrybucji spraw pomiędzy prokuratury rejonowe i okręgowe, co w opinii autorów opracowania, wynika bezpośrednio z przyjętych kryteriów doboru spraw do prowadzenia przez prokuratury okręgowe i apelacyjne. W opracowaniu wskazano ponadto, że jedynym rozwiązaniem, które mogłoby odwrócić powyższą tendencję jest zastosowanie sztywnego kryterium doboru spraw poprzez odwołanie się, wzorem regulacji dotyczących właściwości sądów, do kryterium kwalifikacji prawnych.

Z opracowania wynika ponadto konieczność gruntownej analizy zasadności utrzymywania wydziałów postępowania sądowego na szczeblu prokuratur okręgowych i apelacyjnych jako struktury niefunkcjonalnej w perspektywie zakładanej reformy procedury karnej. Ponadto w materiale poruszona została także kwestia długotrwałych delegacji prokuratorów do prokuratur wyższego szczebla jako zjawiska, które może negatywnie wpływać na niezależność delegowanych prokuratorów. Istotnym elementem analizy jest również stwierdzenie konieczności ograniczenia systemu nadzoru w prokuraturze.

Opracowanie stanowi niezwykle istotny głos, pochodzący z ośrodka naukowego,  w dyskusji nad reformą prokuratury. Szereg kwestii poruszonych w opracowaniu było przedmiotem zainteresowania Ministerstwa Sprawiedliwości, które w podobny sposób definiowało problemy w funkcjonowaniu prokuratury.  Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie ustawy – Prawo o prokuraturze zawarło szereg propozycji rozwiązań normatywnych ukierunkowanych na przeciwdziałanie rozpoznanym, negatywnym, a szczegółowo omówionym w analizowanym opracowaniu zjawiskom.