„Biblioteka to babcia z werwą”. Rozmowa z dyrektor MBP w Ostrołęce na 90-lecie [WIDEO]

Miejska Biblioteka Publiczna w Ostrołęce obchodzi w tym roku 90-lecie. Uroczysta gala jubileuszowa odbędzie się 19 listopada o godz. 12.00. O pierwszym roku na stanowisku, bibliotece, historii budynku i przygotowaniach do jubileuszu rozmawiamy z Katarzyną Kossakowską, dyrektor MBP w Ostrołęce.

„Biblioteka jako trzecie miejsce”

Pani dyrektor, jak to jest kierować biblioteką z tak wielkim stażem?

To jest dla mnie ogromny zaszczyt. Kiedy tu przyszłam, zdawałam sobie sprawę, że to instytucja z ogromnym bagażem doświadczeń i tradycji. Od początku staram się je szanować. Jestem zwolenniczką tego, żeby to, co już jest, zachować, bo to bardzo ważne.

Jednocześnie pracowaliśmy z zespołem nad większym otwarciem się na potrzeby czytelników i ostrołęczan. Zapytaliśmy ich w ankietach, zrobiliśmy diagnozę potrzeb i staramy się je realizować, także w projektach. Przyszłam też z własnym pomysłem, który przedstawiłam pracownikom. Mnie osobiście przyświeca idea biblioteki otwartej, biblioteki jako trzeciego miejsca – po domu i szkole. Miejsca, do którego chce się pójść, żeby czytać, wypożyczyć książkę, ale też spędzić czas, być z innymi ludźmi, rozmawiać.

Ma pani już doświadczenie w kierowaniu biblioteką, ale tutaj jest pani dyrektorką trochę ponad rok. Co było największym zaskoczeniem? Czym różni się kierowanie biblioteką gminną i miejską?

Różnica jest ogromna. W małej bibliotece gminnej zespół jest wielozadaniowy, jest do wszystkiego. Ja sama łapałam za mopa, jeśli było trzeba, przenosiłam krzesła. Tutaj jest nas więcej, co ułatwia pewne zadania, ale układ jest inny – są działy, są kierownicy.

Same zadania są podobne: są ludzie, planujemy działania i je realizujemy. Tylko skala jest większa. Jesteśmy biblioteką miejską, ale pełnimy też funkcję biblioteki powiatowej i sprawujemy nadzór nad bibliotekami w powiecie. Jest ich sporo, więc zadań mamy więcej niż biblioteki gminne.

Jak jednym zdaniem podsumowałaby pani pierwszy rok na stanowisku?

Piękny rok. Dużo zmian, dużo się działo. No i trafiłam akurat na jubileusz, co jest dla mnie ogromnym zaszczytem. Jestem bardzo szczęśliwa, że jestem tu, gdzie jestem. Mam wrażenie, że po prostu wróciłam do siebie.

Bardzo dobrze czuję się z moim zespołem i z tym, co robimy. Zachwyca mnie ich kreatywność i pomysłowość. Chyba powoli dorastamy do tego, żeby trochę się ograniczać, bo pomysłów jest tyle, a trzeba je potem zrealizować. Z czasem będziemy się profilować.

Marzy mi się biblioteka jako miejsce, gdzie na przykład przygotowujemy ważną konferencję albo prowadzimy wydawnictwo. Marzy mi się też biblioteka, w której kierownicy działów mają dużą swobodę działania. Ufam pracownikom i mam taką teorię, żeby nie podcinać skrzydeł, tylko dmuchać w skrzydła. Inspirować i zostawiać przestrzeń. Jeśli ktoś przychodzi z pomysłem, zawsze szukam sposobu, żeby się ziścił.

„Wspieramy, ale nie robimy za kogoś”

Biblioteka to już nie tylko wypożyczalnia czy czytelnia. Warsztaty, spotkania autorskie, grupy zainteresowań – można powiedzieć, że tętni życiem.

Dziękuję, to bardzo miłe. Kontynuujemy pewne działania, ale pytaliśmy też mieszkańców, czego im brakuje. Nie oszukujmy się, funkcja biblioteki jest dziś trochę inna. Ludzie chcą, żeby to było miejsce otwarte, do którego mogą przyjść nie tylko po książkę. Mamy jednak zawsze taki chytry plan, że jak ktoś do nas przyjdzie i nas polubi, to zapisze się do biblioteki i będzie wypożyczał książki. I to powolutku się dzieje.

Jeśli powie się mieszkańcom, że to miejsce otwarte, nie można się potem z tego wycofać. Przyszły do nas na przykład panie, które chciały założyć w bibliotece koło gospodyń. Od razu powiedziałyśmy: „Okej, fajny pomysł. Nie będziemy was wyręczać”. Chcemy szeroko rozumianej partycypacji. Ktoś przychodzi z pomysłem, my wspieramy, ale nie robimy za kogoś. Przestrzeń jest nasza, ale pomysły mają być użytkowników.

Mamy więc Koło Gospodyń Miejskich, mamy grupę pań, które szydełkują. Teraz pojawili się też mężczyźni, bo widzą, że jest taka możliwość. Panie są bardzo aktywne. Ostatnio przygotowały piękny wieczór, zaprosiły gości i wszystko perfekcyjnie zorganizowały. Jestem pod wrażeniem ich entuzjazmu, a już widzę, że mają kolejne pomysły.

To trochę barter. My dajemy im coś, oni nam. Jeśli czegoś potrzebujemy, mamy potencjał w tych ludziach – po prostu nam pomagają. Mamy wspólną grupę, piszemy do siebie, pytają, czy w czymś pomóc. To już jest coś głębszego. To przyjaźń, stała relacja. Mamy też wolontariat w bibliotece.

A projekty?

Są bardzo potrzebne. Nasz ostatni projekt dotyczył rezyliencji, czyli odporności psychicznej w różnych grupach wiekowych. Cudowny projekt. Okazało się, że jest potrzeba warsztatów na temat hejtu, radzenia sobie z emocjami, mówienia bez agresji, komunikacji i budowania relacji. Trafiłyśmy w punkt i widzimy, jak duże są potrzeby w Ostrołęce. Wiele szkół prosi o powtórzenie warsztatów, bo są na bardzo wysokim poziomie. Młody człowiek wychodzi z konkretną poradą. A tych potrzeb jest coraz więcej.

To wspaniałe, że mieszkańcy zauważają, że w bibliotece coś się dzieje.

Myślę, że to właśnie efekt wyjścia do mieszkańców i zapytania ich o potrzeby. Ludzie przychodzą z pomysłem i widzą, że mogą go tu zrealizować. To daje im poczucie bezpieczeństwa i stałości. Każdy z nas potrzebuje akceptacji, rozmowy, dobrej komunikacji. A my, jak już w coś wchodzimy, to na sto procent.

Świetnie układa się też współpraca z bibliotekami w powiecie. Jubileusz pokazał, jaki jest tu potencjał. Gdy prosiliśmy biblioteki powiatowe o pomoc w organizacji konkursu czy konferencji, wszyscy chętnie mówili: „Oczywiście, nie ma sprawy”. To już są nasi przyjaciele i tak ich traktujemy.

Babcia z werwą i Arka poetów

Dziewięćdziesiąt lat, czyli można powiedzieć, że nasza biblioteka jest babcią. Co stoi za jej sukcesem?

Jest babcią, ale z werwą. Energiczną, pogodną, taką, którą się lubi, kocha i do której się przychodzi. To instytucja z ogromną, piękną historią i staramy się ją pielęgnować. Mieliśmy niedawno spotkanie wspomnieniowe, zapraszamy emerytów i osoby związane z biblioteką, które sporo nam opowiadają.

Przygotowaliśmy też niespodziankę nagraną na podstawie dawnych protokołów i sprawozdań – to pięknie wybrzmi podczas jubileuszu. A jako zespół przygotowujemy się z piosenką. To bardzo trudne. Tańczyliśmy już, nasz zespół jest niesamowity, otwarty i chętny, ale śpiewanie to wyższa szkoła jazdy. Tym bardziej że śpiewamy na dwa głosy, a tekst powstał specjalnie na jubileusz. Moi pracownicy zaskakują mnie każdego dnia. Choć biblioteka to staruszka, ma ogromny potencjał i wciąż z nadzieją i radością patrzy w przyszłość.

Gdyby te mury mogły mówić, co powiedziałyby nam wszystkim, ostrołęczanom?

Dużo się tu działo. Budynek wydaje się młody, ale powstał na fundamentach dawnego budynku. Fasada jest taka sama, choć kiedyś była jasna, orzechowa, a dach pokrywała czerwona dachówka. Ten budynek nosi w sobie historię miejsca, a było ono bardzo ciekawe. Powstał po pierwszej wojnie. Mieszkali tu kupcy, był sklep żelazny, stacjonowało tu też Gestapo.

Gdyby mury mogły mówić, myślę, że otworzyłyby drzwi na oścież i zaprosiły mieszkańców po książkę, ale też po dobrą rozmowę, spotkanie i świetną atmosferę. Biblioteka to ludzie i to ludźmi ta biblioteka stoi.

Dodam jeszcze, że nasz budynek nazywa się Arką. Starałam się dowiedzieć, skąd wzięła się ta nazwa. Mam swoją wizję Arki jako miejsca bezpiecznego, spokojnego i neutralnego, gdzie każdy może się dobrze poczuć. Ale pomysł zrodził się też wtedy, gdy ostrołęccy poeci postanowili zawrzeć przymierze, że tu będzie ich miejsce. I rzeczywiście, w miejskiej bibliotece działali znani ostrołęccy poeci.

Ile wspomnień…

Bardzo dużo. Cały czas uczę się tej historii, jest naprawdę wyjątkowa. Na jubileusz przygotowaliśmy wydawnictwo. Opiera się na publikacji z 85-lecia, ale dodaliśmy nowsze roczniki, wspomnienia emerytowanych bibliotekarzy, a także wiersze.

Facebook przypomniał ostatnio pani wspomnienie z 85-lecia biblioteki. Czy pięć lat temu, jako dyrektorka innej biblioteki, spodziewała się pani, że 90-lecie będzie na pani barkach?

Absolutnie nie. To było bardzo wzruszające. Pamiętam tamto wydarzenie. Pracownicy mówili mi, że „połówki” były skromniejsze, a 80-lecie obchodzono hucznie. W najsśmielszych snach nie przypuszczałam, że się tu znajdę. To dla mnie totalne zaskoczenie, zaszczyt połączony z ogromną radością.

Gala w stylu Hollywood

19 listopada odbędzie się gala jubileuszowa, która zwieńczy obchody 90-lecia.

Biblioteka została otwarta w listopadzie 1936 roku. Nie znamy dokładnej daty, wybraliśmy więc 19 listopada – środek miesiąca i czwartek. Czwartki to u nas dni wydarzeń i ostrołęczanie już się do tego przyzwyczaili. Czasem coś dzieje się we wtorki, a teraz eksperymentalnie spróbujemy także sobót. A gala będzie wydarzeniem w stylu Hollywood.

Czerwony dywan, suknie?

Będzie czerwony dywan. Mamy uszyte spódnice w charakterze dwudziestolecia międzywojennego i piękne brosze. Przygotowaliśmy 90 złotych balonów z cytatami – dziewięćdziesiąt lat, dziewięćdziesiąt balonów. Uczestnicy będą mogli je zabrać, choć pewnie nie wystarczy dla wszystkich.

Wchodzących gości powita saksofonista. Przed rozpoczęciem odsłonimy ostrołęckiego niedźwiadka opartego o stos książek – Czytelnika. To jeden z pierwszych niedźwiadków w Ostrołęce. Po przejściu czerwonym dywanem goście usłyszą muzykę jazzowo-bluesowo-swingową w klimacie dwudziestolecia. Uroczystość rozpoczniemy śpiewem. Wesprze nas chór Cantanti z Legionowa, a na zakończenie zaplanowany jest występ wokalny. Będzie tort, będzie wzruszająco.

Czyli urodziny z pompą.

Tak powinny wyglądać. Szkoda, że to nie setka. Za dziesięć lat będę pewnie już na emeryturze, ale chętnie tu przyjdę. Zawsze uwielbiałam przygotowywać takie wydarzenia, jeszcze kiedy pracowałam w szkole i robiliśmy spektakle. Więc tu też musi być z pompą.

„Niech to będzie miejsce dobrej rozmowy”

Czego z okazji 90-lecia życzyłaby pani sobie, pracownikom i odwiedzającym?

Żeby to nadal było miejsce bezpieczne, do którego chce się przychodzić. Życzę zdrowia, bo to podstawa – sobie i pracownikom. A ostrołęczanom spokoju, żeby mieli czas na dobrą książkę, chwilę refleksji, spotkanie z bliskimi i znajomymi. I żeby tu przychodzili, bo to miejsce dla nich.

A marzenia związane z biblioteką?

Jest ich bardzo dużo. To piękny gmach, budynek z duszą, ale cały czas myślimy o remoncie, żeby wyglądał na miarę XXI wieku, a może nawet XXII. Stan techniczny trzeba na pewno poprawić. Marzymy, żebyśmy mieli piękną, nową bibliotekę dla ostrołęczan i mogli w niej dla nich pracować.

Podczas gali zostanie otwarta kronika. Co pani symbolicznie wpisze dla przyszłych pokoleń?

Trudne pytanie. Zawsze mam problem z wpisami do kronik, bo trzeba wyrazić dużo emocji w krótkiej wypowiedzi. Napisałabym po prostu: zapraszamy, jesteśmy dla was, kochamy was. Najprostsze słowa. Potrzeba dużo ciepła i dobrej rozmowy. Niech to będzie miejsce dobrej rozmowy i spotkań.

Gala Jubileuszowa 90-lecia Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ostrołęce odbędzie się 19 listopada o godz. 12.00. Organizatorzy serdecznie zapraszają.