Halloween czy Wszystkich Świętych? Spór, który wraca co roku

Dynie z wyciętymi uśmiechami, przebrania i dzieci zbierające cukierki po sąsiadach. A dzień później tłumy na cmentarzach, znicze i chwila zadumy. Koniec października i początek listopada to w Polsce zderzenie dwóch bardzo różnych tradycji. Dla jednych Halloween to niewinna zabawa, dla innych obcy zwyczaj, który nie pasuje do czasu wspominania zmarłych. Spór wraca co roku.

Skąd się wzięło Halloween?

Nazwa Halloween pochodzi od angielskiego „All Hallows’ Eve”, czyli wigilia Wszystkich Świętych. Korzenie zwyczaju sięgają jednak celtyckiego święta Samhain, obchodzonego na przełomie października i listopada. Wierzono wtedy, że granica między światem żywych i zmarłych się zaciera. Z czasem zwyczaje celtyckie przenikały się z chrześcijańskimi, a imigranci z Irlandii i Szkocji przenieśli je do Stanów Zjednoczonych. To właśnie stamtąd Halloween w obecnej, rozrywkowej formie dotarło do Polski, głównie po 1989 roku.

Wszystkich Świętych i Zaduszki

Uroczystość Wszystkich Świętych, obchodzona 1 listopada, to katolickie święto ku czci wszystkich zbawionych. Dzień później, 2 listopada, przypada Dzień Zaduszny, poświęcony modlitwie za zmarłych. W polskiej tradycji oba dni zlały się w jeden czas odwiedzania grobów, zapalania zniczy i wspominania bliskich.

Argumenty przeciwników Halloween

Krytycy, w tym wielu duchownych, uważają, że Halloween nie pasuje do polskiej tradycji i odwraca uwagę od sensu Wszystkich Świętych. Zwracają uwagę na motywy śmierci, strachu i okultyzmu, które ich zdaniem nie są obojętne dla dzieci. Podkreślają też, że święto zostało w dużej mierze skomercjalizowane, a sklepy zarabiają na przebraniach i ozdobach.

Część parafii proponuje alternatywę w postaci „Balu Wszystkich Świętych” czy akcji „Holy Wins”, podczas których dzieci przebierają się za świętych zamiast za upiory.

Argumenty zwolenników

Zwolennicy Halloween przekonują, że dla większości osób to po prostu okazja do zabawy, bez żadnego religijnego czy duchowego wymiaru. Dzieci lubią się przebierać, a wspólne wycinanie dyni czy przygotowywanie kostiumów może być dobrą rodzinną rozrywką.

Podkreślają też, że kultury od zawsze się przenikają, a jedno nie wyklucza drugiego: wieczorem 31 października można się bawić, a 1 listopada odwiedzić groby bliskich.

Czy da się to pogodzić?

W praktyce wiele polskich rodzin robi jedno i drugie. Dzieci bawią się w Halloween w szkole czy z kolegami, a następnego dnia razem z rodzicami jadą na cmentarz. Dla innych to wybór światopoglądowy i Halloween nie ma u nich miejsca.

Niezależnie od tego, po której stronie sporu stoimy, warto pamiętać o szacunku dla innych. Zabawa nie powinna przeszkadzać tym, którzy w tym czasie chcą się skupić na wspomnieniu zmarłych. A przeciwnicy Halloween nie muszą odbierać radosnej zabawy tym, dla których to tylko kolorowy wieczór w przebraniu.