Kamieniarze ostrzegają przed tymi zniczami. Mogą zniszczyć nagrobek

W sklepach ruszyły już promocje na znicze przed Wszystkimi Świętymi. Na półkach stoją ich setki - kolorowe, tanie, w różnych kształtach. Większość z nas bierze te, które są w miarę ładne i niedrogie. Kamieniarze od lat ostrzegają jednak, że źle dobrany znicz może zostawić na nagrobku plamę, której trudno będzie się pozbyć. Podpowiadamy, jakie znicze wybrać, czego unikać i o czym pamiętać po 1 listopada.

Dlaczego znicz może zniszczyć nagrobek?

Większość zniczy pali się na parafinie. Gdy wosk się roztopi i wyleje na płytę, wnika w pory kamienia. Najbardziej narażony jest granit, który nie został zaimpregnowany - łatwo wchłania parafinę i stearynę. Efekt to tłuste, ciemne plamy, które bardzo trudno potem usunąć.

Jaki znicz wybrać na Wszystkich Świętych?

Kupując znicze na 1 listopada, warto zwrócić uwagę na trzy rzeczy:

• szczelność wkładu – nieszczelny wkład będzie powoli przeciekał i w końcu zaleje płytę,
• stabilność – znicz, który łatwo się przewraca, może wylać całą zawartość na kamień,
• konstrukcję i materiał obudowy – najbezpieczniejsze są stabilne znicze szklane.

Tych zniczy lepiej nie kupować

Najgorszym wyborem są tanie znicze w plastikowych obudowach. Gdy płomień jest zbyt wysoki albo znicz się przewróci, plastik zaczyna się topić. Roztopione tworzywo bardzo trudno zeskrobać z granitu i może zostawić na nim trwały ślad. Takie znicze są też zwykle mniej bezpieczne niż szklane.

Znicz nigdy bezpośrednio na płycie

Niezależnie od tego, z czego wykonany jest znicz, nie powinien stać wprost na kamieniu. Podstawka lub tacka między zniczem a płytą znacznie zmniejsza ryzyko zalania woskiem. Część kamieniarzy poleca specjalne podstawki jako dodatkową warstwę ochrony.

Dobrą praktyką jest też zostawienie odstępów między lampkami, zamiast ustawiać je bardzo ciasno. Płomień nie powinien znajdować się tuż przy tablicy, elementach pionowych nagrobka czy dekoracjach. Uważaj też na pęknięte szkło i uszkodzone wkłady – lepiej je od razu wyrzucić.

Impregnacja nagrobka. Czy warto?

Zaimpregnowany kamień trudniej zabrudzić, choć preparat nie daje stuprocentowej ochrony. Nie każdy nagrobek wymaga impregnacji, a to, jak często ją powtarzać, zależy od rodzaju kamienia i użytego środka. Najlepiej zapytać kamieniarza, który dobierze odpowiedni preparat.

Połowa października to dobry moment, żeby obejrzeć nagrobek i w razie potrzeby odświeżyć zabezpieczenie – zanim na cmentarze ruszy tłum odwiedzających.

Po 1 listopada nie czekaj z porządkami

Po Wszystkich Świętych na wielu grobach stoją dziesiątki zniczy. Jedne gasną po kilku godzinach, inne palą się kilka dni, a kolejne dokładają odwiedzający. Przez cały ten czas kamień ma kontakt z rozgrzanym szkłem, woskiem, sadzą, plastikowymi podstawkami i wilgocią. Dlatego gdy większość lampek się wypali, warto wrócić na cmentarz i sprawdzić, co po nich zostało.

Wosk

Rozlany wosk to najczęstszy ślad po zniczach. Wylewa się przy przenoszeniu lampki, gdy znicz się przewróci albo gdy wkład jest uszkodzony. Im szybciej się go usunie, tym łatwiej. Nie skrob go jednak nożem ani innymi ostrymi narzędziami – można porysować powierzchnię lub jej wykończenie. Jeśli wosk zostawił przebarwienie albo dostał się w trudno dostępne miejsca, sposób czyszczenia trzeba dobrać do rodzaju kamienia.

Sadza

Przy dużej liczbie zniczy na kamieniu mogą osiąść ciemne osady. Warto obejrzeć tablicę, podstawy elementów pionowych i miejsca bezpośrednio nad zniczami. Świeżą sadzę zwykle usuwa się dużo łatwiej niż taką, która zalegała kilka tygodni.

Ślad pod zniczem

Czasem po podniesieniu wypalonego znicza widać wyraźny ślad w miejscu, w którym stał. Nie zawsze zostawił go płomień. Podstawka zatrzymuje wodę i brud, zwłaszcza gdy kilka dni pada, a kamień pod nią wysycha inaczej niż reszta płyty. Dlatego przy sprzątaniu warto podnieść wszystkie podstawki.

Plastik i metal

Podstawki, pokrywki i ozdoby zniczy bywają plastikowe lub metalowe. Po kilku dniach na deszczu metal może zacząć rdzewieć, a brud ze spodu podstawek przenosić się na kamień. Dlatego pustych zniczy nie warto zostawiać na nagrobku przez wiele tygodni.

Posprzątaj przed przymrozkami

Wypalone znicze, resztki wosku, mokre stroiki, zwiędłe kwiaty i liście zatrzymują wilgoć i zasłaniają kamień. Szczególnie ważne jest, by uprzątnąć je przed pierwszymi przymrozkami. Po ich usunięciu łatwiej też dostrzec plamy, odpryski czy inne uszkodzenia.

Nie trzeba zdejmować dekoracji od razu po święcie. Wystarczy krótka wizyta, gdy znicze się wypalą:

1. usuń puste lampki,
2. podnieś podstawki,
3. zbierz resztki wosku i mokre liście,
4. obejrzyj powierzchnię kamienia.

Jeśli zostaną plamy, osad lub przebarwienia, których nie da się usunąć zwykłym myciem, najlepiej skonsultować się z zakładem kamieniarskim. Metoda czyszczenia zależy zarówno od rodzaju zabrudzenia, jak i materiału, z którego wykonano nagrobek. Kilka minut po 1 listopada może oszczędzić dużo większego sprzątania wiosną.