Narew jest jedną z najważniejszych rzek regionu i nieodłącznym elementem krajobrazu Ostrołęki. Z perspektywy bulwarów wydaje się spokojna. Jej nurt płynie przez miasto, wpisując się w codzienny krajobraz. Jednak pod taflą wody rozgrywa się znacznie bardziej złożona historia. To świat pełen życia, zależności i nieustannej walki o przetrwanie. Szczupaki, sandacze, okonie, sumy, klenie tworzą społeczność, w której każdy gatunek ma swoje miejsce i znaczenie. Kondycja tego podwodnego świata mówi wiele o stanie całej rzeki.
O tym, co dzieje się w Narwi, jak zmienia się jej rybostan i jakie działania pomagają zachować jego różnorodność, opowiada Marcin Dobrowolski, ichtiolog Okręgu Mazowieckiego Polskiego Związku Wędkarskiego.
Podwodny świat potrzebuje wsparcia
Rzeka jest żywym organizmem, a jej równowaga zależy od wielu czynników. Jednym z działań podejmowanych na rzecz zachowania odpowiedniej liczebności populacji ryb są regularne zarybienia. W Okręgu Mazowieckim PZW kampania ta trwa od wiosny do jesieni. W zależności od gatunku do wód trafiają ryby na różnych etapach rozwoju – od wylęgu po osobniki dwuletnie.
Szczególne miejsce zajmują gatunki drapieżne, takie jak sum i szczupak, a także ryby reofilne, czyli związane z wodami płynącymi, takie jak kleń.
– Wiosną zarybiamy różnymi gatunkami i różnymi asortymentami – od wylęgu aż po ryby dwuletnie. Przede wszystkim są to gatunki drapieżne, jak sum i szczupak, a także ryby reofilne, typowo rzeczne, takie jak kleń, jaź i brzana – wyjaśnia Marcin Dobrowolski.
W działaniach uczestniczą również lokalne koła wędkarskie. Ich członkowie pomagają przy wpuszczaniu ryb do rzeki, dzięki czemu przedsięwzięcia te stają się okazją do wspólnego działania na rzecz przyrody.
Warto jednak pamiętać, że nawet regularne zarybianie nie jest rozwiązaniem wszystkich problemów. Nie zastąpi ono naturalnego rozrodu, który pozostaje podstawą trwałego funkcjonowania populacji.
– Prowadzimy zarybienia, które mają uzupełniać naturalne tarło. Nie zastępują go, a jedynie wspierają. To bardzo ważne rozróżnienie – zaznacza ichtiolog.
Jak sprawdzić, ile ryb żyje w Narwi?
Pytanie o to, czy w rzece jest dużo ryb, nie ma prostej odpowiedzi. Sama liczba wędkarskich połowów nie wystarczy, by rzetelnie ocenić stan całego ekosystemu. Potrzebne są regularne obserwacje, pomiary i porównywanie danych z kolejnych lat.
Okręg Mazowiecki PZW wykorzystuje w tym celu między innymi rejestry połowów, w których wędkarze zapisują liczbę złowionych ryb. Ważnym źródłem informacji jest również monitoring wód powierzchniowych prowadzony metodą elektropołowów. Pozwala on określić liczebność oraz skład gatunkowy ichtiofauny, a tym samym lepiej rozpoznawać zmiany zachodzące w rzecznym środowisku.
Wędkarze są przy tym nie tylko użytkownikami rzeki. Spędzając nad nią wiele godzin, obserwują jej rytm, dostrzegają zmiany poziomu wody, kondycji ryb i warunków ich bytowania. Ich doświadczenie stanowi cenne uzupełnienie prowadzonych badań i obserwacji.
Rzeka pod coraz większą presją
Największym wyzwaniem dla wodnych organizmów są zmieniające się warunki środowiskowe. Niskie stany wód, pogarszająca się jakość środowiska wodnego, degradacja naturalnych siedlisk i rosnąca presja człowieka wpływają na możliwości przetrwania i rozmnażania wielu gatunków.
Nie bez znaczenia pozostaje także presja wędkarska oraz obecność drapieżników, w tym ptaków żywiących się rybami. Wszystkie te czynniki mogą utrudniać osiągnięcie warunków sprzyjających naturalnemu rozrodowi. Gdy możliwości odtwarzania populacji słabną, konieczne staje się podejmowanie dodatkowych działań wspierających ich liczebność.
Zarybienia są jednym z takich narzędzi, ale równie istotne pozostaje ograniczanie zagrożeń u ich źródła. Bez troski o jakość wody, zachowania odpowiednich siedlisk i ochrony naturalnych procesów nawet największe nakłady na wzmacnianie populacji nie przyniosą trwałych efektów.
Strażnicy rzeki i młodzi odkrywcy
Ochrona Narwi wymaga współpracy wielu środowisk. Szczególne znaczenie ma przeciwdziałanie kłusownictwu, które bezpośrednio zagraża zasobom rybnym. Na terenie Ostrołęki działania kontrolne prowadzą społeczne grupy straży rybackiej oraz Państwowa Straż Rybacka. Współpracując, pilnują przestrzegania przepisów i reagują na przypadki nielegalnego połowu.
Dużą rolę odgrywają również lokalne koła wędkarskie. Ich aktywność nie kończy się na pomocy podczas zarybień. Członkowie organizują społeczne akcje sprzątania nadnarwiańskich brzegów, angażując się w poprawę stanu najbliższego otoczenia rzeki. To działania, które pokazują, że odpowiedzialność za środowisko nie ogranicza się do jednego obszaru czy konkretnej organizacji.
Równie ważna jest edukacja najmłodszych. Koła wędkarskie prowadzą zajęcia i spotkania, podczas których dzieci i młodzież poznają gatunki ryb, uczą się zasad odpowiedzialnego wędkowania oraz dowiadują się, jak funkcjonuje rzeczny ekosystem.
Szczególnie interesującą lekcją może być bezpośredni udział w zarybieniu. Zamiast poznawać ryby wyłącznie z ilustracji czy podręczników, dzieci mogą zobaczyć je z bliska i dowiedzieć się, na czym polega przywracanie równowagi biologicznej w rzece. Dla najmłodszych to okazja do poznania Narwi z zupełnie innej perspektywy.
Przyszłość rzeki zaczyna się od naszej odpowiedzialności
Narew to coś więcej niż element krajobrazu Ostrołęki. To skomplikowany system przyrodniczy, którego kondycja zależy od jakości wody, stanu siedlisk, naturalnego rozrodu i odpowiedzialności człowieka. Każde zaśmiecone nabrzeże, nielegalny połów czy lekceważenie zasad ochrony środowiska może mieć konsekwencje wykraczające daleko poza miejsce pojedynczego zdarzenia.
Działania podejmowane przez Polski Związek Wędkarski, straże rybackie i lokalne koła pokazują, że troska o rzeczny ekosystem może przybierać różne formy – od monitorowania populacji i zarybień, przez kontrole oraz sprzątanie brzegów, aż po edukację dzieci i młodzieży.
Nie wystarczy jednak, by o przyszłość Narwi dbały wyłącznie wyspecjalizowane instytucje i pasjonaci. Potrzebne jest zaangażowanie całej społeczności. Odpowiedzialne korzystanie z zasobów rzeki, poszanowanie jej przyrody i zwykła troska o czystość otoczenia to pozornie niewielkie działania, które razem mają realne znaczenie.
Jak podkreśla Marcin Dobrowolski, Narew jest naszym wspólnym dobrem. Od tego, jak będziemy o nią dbać dzisiaj, zależy, czy kolejne pokolenia będą mogły cieszyć się jej bogactwem – zarówno tym widocznym na powierzchni, jak i ukrytym w głębinach.
Materiał przygotowany w ramach zadania “Mieszkam nad Narwią” realizowanego przez Związek Kurpiów dofinansowanego przez Fundusze Szwajcarskie wspierające zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej oraz budżet państwa. Działanie jest częścią projektu “Ostrołęka - Młodzi w Centrum”.
#ProgramSzwajcarski #SwissContribution #FunduszeSzwajcarskie #SzwajcarskoPolskiProgram #SPPW #IloveSzwajcaria #MFIPR #Ostrołęka #MłodziwCentrum
#ZwiązekKurpiów #MieszkamnadNarwią #Ekologia #Narewni
Artykuł sponsorowany.


2
3
16