Nowe zasady żywienia w szkolnych stołówkach. Jak zmiany wdrożono w Ostrołęce?

Od 1 września 2026 roku w polskich przedszkolach i szkołach obowiązują nowe zasady żywienia dzieci i młodzieży, określone rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Nowe przepisy zastąpiły regulacje obowiązujące od 2016 roku i, podobnie jak dekadę temu, wywołały spore kontrowersje oraz polityczną dyskusję. Sprawdziliśmy, jak zmiany zostały wdrożone w placówkach oświatowych w Ostrołęce.

Wśród najważniejszych nowości znalazły się: obowiązek podawania co najmniej jednego pełnowartościowego posiłku na bazie nasion roślin strączkowych w tygodniu, bez dodatku produktów odzwierzęcych, ograniczenie potraw mięsnych w ramach obiadu do dwóch razy w tygodniu oraz przygotowywanie zup na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu. W codziennych posiłkach ma pojawiać się więcej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, a preferowanym napojem podawanym dzieciom ma być woda.

Ministerstwo Zdrowia określiło zmiany jako „przełomowe”, argumentując, że mają one ograniczyć dostęp do wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej i jednocześnie zachęcić placówki oświatowe do promowania zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat. 

Głównym celem zmian jest przeciwdziałanie nadwadze i otyłości wśród dzieci. Jak wynika z badania WHO, nadwaga lub otyłość dotyczy 33 proc. polskich dzieci w wieku wczesnoszkolnym, a 15 proc. ośmiolatków choruje na otyłość. Ministerstwo Zdrowia alarmuje również, że problem ten dotyka 32,8 proc. chłopców i 25,8 proc. dziewcząt w wieku 7–18 lat, przy czym samą otyłość stwierdza się u 13,5 proc. chłopców i 8 proc. dziewcząt.

Jak wygląda to w Ostrołęce?

Jak ustaliliśmy, nowe zalecenia Ministra Zdrowia dotyczące zwiększenia udziału produktów roślinnych w jadłospisach zostały wdrożone we wszystkich miejskich placówkach oświatowych - zarówno w przedszkolach, jak i szkołach podstawowych oraz ponadpodstawowych.

W związku z nowymi wytycznymi przeprowadzono w placówkach audyty żywieniowe, opracowano nowe receptury potraw, a na ich podstawie ułożono jadłospisy zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia.

Co istotne z perspektywy rodziców, ratusz zapewnia, że ceny obiadów w ostrołęckich placówkach nie uległy zmianie, a wdrożenie nowych zasad żywienia nie wygenerowało dodatkowych kosztów dla budżetu miasta.

Jak zorganizowane jest żywienie w szkołach?

Kwestie organizacji posiłków w placówkach oświatowych reguluje ustawa Prawo oświatowe. Zgodnie z przepisami, szkoła może zorganizować stołówkę, jednak korzystanie z posiłków nie jest obowiązkowe i jest odpłatne.

Warunki korzystania ze stołówki, w tym wysokość opłat, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym. W szczególnie trudnej sytuacji materialnej rodziny lub w uzasadnionych przypadkach losowych możliwe jest zwolnienie z całości lub części opłat. Co ważne, do opłat nie wlicza się wynagrodzeń pracowników ani kosztów utrzymania stołówki.

Kontrowersje wokół nowych przepisów

Nowe zasady żywienia w szkolnych stołówkach, podobnie jak zmiany sprzed dekady eliminujące ze szkolnych sklepików tzw. śmieciowe jedzenie, wywołały falę krytyki. Część opozycji określiła zmiany mianem „ideologicznego szaleństwa”. Minister edukacji Barbara Nowacka broni jednak nowych zasad, wskazując, że w obliczu rosnącej otyłości wśród dzieci oraz słabych wyników testów sprawnościowych, wprowadzenie zdrowszej, zbilansowanej diety opartej na lokalnych, polskich produktach jest działaniem odpowiedzialnym, a nie ideologicznym.

Warto przypomnieć, że to nie pierwszy raz, gdy szkolny jadłospis budzi tak silne emocje - podobna dyskusja towarzyszyła w 2015 roku eliminacji śmieciowego jedzenia ze szkolnych sklepików, gdy ostatecznie przepisy zostały nieco złagodzone. O tym, czy podobnie będzie w tym przypadku, dowiemy się zapewne pod koniec roku szkolnego.