Nowy rok szkolny 2026/2027: te zmiany odczują wszyscy uczniowie

1 września 2026 roku rusza nowy rok szkolny, a wraz z nim jedna z największych reform edukacyjnych ostatnich lat. Nowa podstawa programowa, ustawowy zakaz korzystania z telefonów w podstawówkach, obowiązkowa edukacja zdrowotna oraz zmiany w pracach domowych i żywieniu dzieci - oto najważniejsze nowości, które czekają uczniów, rodziców i nauczycieli.

Od 1 września w przedszkolach oraz w klasach I i IV szkół podstawowych wchodzi w życie nowa podstawa programowa, wprowadzana w ramach reformy o nazwie "Reforma26. Kompas Jutra". Zmiany będą wdrażane stopniowo - w kolejnych latach obejmą kolejne roczniki, aż do objęcia całej szkoły podstawowej. Rok później, od 1 września 2027 roku, reforma zacznie obowiązywać również w szkołach ponadpodstawowych.

Jak zapewnia Ministerstwo Edukacji Narodowej, nowa podstawa programowa ma porządkować wymagania wobec uczniów i wzmacniać rolę nauczyciela w planowaniu procesu dydaktycznego. Pojawią się w niej nowe elementy - doświadczenia edukacyjne, tydzień projektowy oraz moduły tematyczne. Do klas IV-VI wrócą zajęcia przyrody w wymiarze 3 godzin tygodniowo, a podział na biologię, chemię, fizykę i geografię nastąpi dopiero od klasy VII. Technika zostanie przekształcona w zajęcia praktyczno-techniczne.

Zakaz telefonów w podstawówkach

Jedną z najbardziej dyskutowanych zmian jest ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku lub obrazu w szkołach podstawowych - zarówno publicznych, jak i niepublicznych. Zakaz obejmie lekcje, przerwy oraz zajęcia organizowane poza szkołą, np. zajęcia wychowania fizycznego na zewnętrznych obiektach sportowych. Podobny zakaz obowiązywać będzie także w przedszkolach.

Od zasady tej przewidziano wyjątki - urządzenie będzie można wykorzystać, gdy zdecyduje o tym nauczyciel w ramach zajęć, w sytuacji pilnego kontaktu z rodzicami, przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia, a także za zgodą dyrektora w przypadku choroby, niepełnosprawności lub innych szczególnych potrzeb ucznia. W szkołach ponadpodstawowych, takich jak licea czy technika, nie będzie ustawowego zakazu - zasady korzystania z telefonów określi statut każdej placówki. Szkoły mają czas na dostosowanie swoich statutów do nowych przepisów do 31 grudnia 2026 roku.

Obowiązkowa edukacja zdrowotna

Edukacja zdrowotna stanie się od nowego roku szkolnego przedmiotem obowiązkowym dla wszystkich uczniów. Nieobowiązkowy pozostanie jednak moduł dotyczący wiedzy o zdrowiu seksualnym - o udziale w tych zajęciach zdecydują rodzice ucznia lub sam uczeń, jeśli jest pełnoletni. Rezygnacja z udziału będzie wymagała złożenia pisemnego oświadczenia.

Zmiany w pracach domowych

Nowy rok szkolny przynosi też zmiany dotyczące prac domowych. Zniesiona zostanie możliwość zadawania w klasach IV-VIII praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć. Każda pisemna praca domowa będzie musiała zostać sprawdzona przez nauczyciela, a uczeń otrzyma o niej informację zwrotną.

W szkołach pojawi się także tzw. ocena funkcjonalna, obowiązkowa dla uczniów kierowanych do poradni psychologiczno-pedagogicznej. W przeciwieństwie do ocen szkolnych nie będzie ona koncentrować się na wynikach edukacyjnych, lecz na funkcjonowaniu dziecka w sferze poznawczej, emocjonalnej, społecznej i motorycznej.

Zdrowsze posiłki w szkołach i przedszkolach

Od 1 września zaczną też obowiązywać nowe przepisy dotyczące żywienia dzieci i młodzieży. Wśród najważniejszych zmian znajdują się: zwiększony udział warzyw, owoców i produktów roślinnych w codziennych posiłkach, ograniczenie dodawanego cukru w napojach przygotowywanych na miejscu, częstsze wykorzystanie produktów pełnoziarnistych, obowiązkowa potrawa roślinna w ramach obiadu raz w tygodniu oraz zupy na bazie wywarów warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu.

Szkoły i przedszkola będą musiały też uwzględniać potrzeby osób niespożywających produktów odzwierzęcych oraz preferować wodę jako podstawowy napój dla dzieci.

Nowe zawody i nowe przedmioty maturalne

Od nowego roku szkolnego możliwe będzie kształcenie w 11 nowych zawodach, m.in. technik cyberbezpieczeństwa, technik optyki okularowej czy technik architektury krajobrazu i arborystyki. Z kolei wiosną 2027 roku maturzyści po raz pierwszy przystąpią do egzaminów pisemnych z języka łacińskiego jako języka obcego, z biznesu i zarządzania oraz z historii tańca.

W nowym roku szkolnym Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje też rozpocząć pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika - miałby on ruszyć 22 września w wybranych szkołach publicznych, niepublicznych oraz artystycznych. Sprawa nie jest jednak jeszcze przesądzona, ponieważ niezbędne nowelizacje ustaw czekają wciąż na decyzję prezydenta.

Wygasną też przepisy umożliwiające pracę w szkole nauczycielom pobierającym świadczenie kompensacyjne bez utraty tego świadczenia, jeśli w placówce uczą się dzieci ukraińskie, które przybyły do Polski po wybuchu wojny.