eOstroleka.pl
Kościół i społeczeństwo, HISTORIA

Tysiące ludzi i podniosła atmosfera. To wydarzenie przeszło do historii przedwojennej Ostrołęki

REKLAMA
zdjecie 9752
fot. Pamiątka Kongresu Eucharystycznego 1933fot. Pamiątka Kongresu Eucharystycznego 1933
REKLAMA

W lipcu 1933 roku w Ostrołęce odbyło się wydarzenie, na które przyjechały dziesiątki tysięcy ludzi. Kongres Eucharystyczny przeszedł do historii jako jedne z największych wydarzeń religijnych w historii miasta. Była to wielka manifestacja wiary, co opisywano w prasie, jak również w pokongresowej publikacji.

Czym był kongres eucharystyczny?

To zjazd, na którym "wszystkie ludy chwaliły razem Pana swego" - pisano w książce, która została wydana z okazji podsumowania ostrołęckiego kongresu. W publikacji z 1933 roku napisano, że kongresy odbywają się "od lat 52", tradycja narodziła się we Francji, która pierwszy kongres zorganizowała w Lille w 1881 roku. Za Francją poszły inne kraje, w tym Polska.

1 i 2 lipca 1933 r. ziemia ostrołęcka gościła Kongres Eucharystyczny. Na kongresach ludzie wyznawali wiarę i rozmawiali nad jej utrwalaniem.

Jak organizowano kongres w Ostrołęce?

W pierwszych dniach maja 1933 r. ksiądz dziekan Walter miał zaprosić do sali rady miejskiej wszystkich przedstawicieli władz, instytucji i organizacji katolickich, by zorganizować komitet.

zdjecie

Najpierw powstał komitet ogólny, składający się z kilkudziesięciu przedstawicieli poszczególnych instytucji, a później - komitet wykonawczy, w skład którego weszli: ksiądz dziekan Walter, sędzia Radgowski, inżynier Trzeciak, wiceburmistrz Samsel, p. Bednarski, ksiądz Olender, doktor Tomanowski, ksiądz Prószyński i p. Pichała. Do tego burmistrz Ostrołęki Julian Ostaszewski, jak również panie Mrozówna, Leonikowa, Borecka, rejent Jeziorkowski, dyrektor Sobiński, inżynier Zdzienicki, doktor Psarski i panowie Milenkiewicz i Chmielewski.

zdjecie

Jak wyglądała Ostrołęka w 1933 roku?

Ostrołęka była, jak pisano w pokongresowej publikacji, węzłem komunikacyjnym na szlaku kolejowym Warszawa-Łomża, linii normalnej i wąskotorowej kolejki, opasującej swą linią puszczę Kurpiowską, łączącą Ostrołękę-Kolno-Myszyniec-Łomżę. Po za tym miasto było opasane siecią dróg bitych i drogą wodną, "jednak do dziś niewykorzystaną".

zdjecie

W Ostrołęce były dwa kościoły - Fara i Klasztor. Parafia farna liczyła 12 tys. wiernych i miała w swojej historii do 1933 r. 34 proboszczów, ówczesny proboszcz ks. Edmund Walter był 35. Był też klasztor, służący ogólnym celom parafialnym.

zdjecie

Była też Szkoła Rzemieślniczo-Przemysłowa założona 1921 r., początkowo mieszcząca się w skromnej siedzibie w budynkach poklasztornych, a w czasie odbywania się kongresu już przy ulicy 11 listopada w dawnym gmachu pocerkiewnym.

Miasto w 1933 r., jak podawano, zamieszkiwało 13 089 mieszkańców, zajmujących się częściowo rzemiosłem i drobnym handlem, były też firmy o większej rozpiętości handlowej, był jeden tartak, trzy młyny motorowe, kilka drobnych młynków, kuźnie, zakłady szewskie, krawieckie, stolarskie, księgarnie.

W Ostrołęce mieściło się starostwo, którym administrował starosta Franciszek Kuligowski. Była poczta, Urząd Ziemski i Skarbowy, komenda policji, Sąd Grodzki, dwóch komorników, Ochotnicza Straż Pożarna, stowarzyszenia kulturalno-oświatowe, charytatywne, kościelne i wojskowe.

Miastem zarządzał magistrat z burmistrzem Julianem Ostaszewskim, wiceburmistrzem i ławnikami. Radę miejską stanowiło 24 radnych, w tym 16 chrześcijan i 8 wyznania mojżeszowego. Do miasta należało 10 wsi-przedmieść, w tym Wojciechowice.

Aktywne były organizacje religijne. Na terenie parafii ostrołęckiej działało 11 organizacji, zrzeszających chrześcijan w różnym wieku - już od... przedszkola.

zdjecie

1 i 2 lipca 1933 r. w Ostrołęce. Tłumy na kongresie

Kongres, jak relacjonowała "Zorza" z 16 lipca 1933 r., rozpoczął się uroczystym przybiciem księży biskupów Łukomskiego, Dembka i Wetmańskiego do kościoła poklasztornego. Następnie odbyły się nieszpory celebrowane przez biskupa Dembka, a następnie - przemówienie ordynariusza diecezji, ks. biskupa Stanisława Kostki Łukomskiego.

Od lewej: biskup pomocniczy łomżyński Bernard Dembek; w środku - duchowieństwo ostrołęckie; po prawej - biskup łomżyński Stanisław Kostka Łukomski:

zdjecie

W sali szkoły rzemieślniczej miała miejsce dalsza część uroczystości - wygłaszano odczyty. O północy biskup Łukomski odprawił uroczystą sumę w klasztorze. Kolejny dzień, 2 lipca 1933 r., rozpoczął się już... około czwartej rano nabożeństwami - żeby wszyscy przybyli wierni mogli wziąć udział w mszy świętej. "Zjazd był niezwykle liczny, około 50 tysięcy ludzi przybyło do Ostrołęki. Z powodu kongresu, Ostrołęka przybrała uroczysty wygląd, udekorowano domy, a nawet dorożki, wszędzie powiewały narodowe i papieskie sztandary. Miejscowi żydzi zniknęli wobec tej nawału ludności ze wsi, rdzennie polskiej i chrześcijańskiej. Inteligencja diecezji wzięła również liczny udział, stawili się też posłowie nardu wraz z senatorem województwa białostockiego Sicińskim" - relacjonowała "Zorza".

SMP w Ostrołęce po defiladzie 3 maja 1933 roku:

zdjecie

Licznie przybyła młodzież ze Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej. "Zorza" wymienia powiat ostrołęcki, częściowo łomżyński, Różan, Ostrów Mazowiecką, Stawiska, a także druhny z Myszyńca i Kadzidła w pięknych strojach kurpiowskich "z czarnemi aksemitnemi, przybranemi kwiatkami czółkami na głowach".

Stowarzyszenie żeńskie SMP w Myszyńcu:

zdjecie

Delegacja z Goworowa miała wystąpić natomiast w kontuszach i konfederatkach. Druhów i druhen, według "Zorzy", naliczono 2200. Dalej czytamy:

Bardzo wiele stowarzyszeń przybyło z pobliskiej parafii Rzekuń z Sokołem na czele, oraz liczną organizacją szkolną rycerstwa Jezusowego; ślicznie wyglądały te wiejskie dzieciaki w ubrankach z szafirowego płótna, jak żywe habry

Pochodom przygrywać miały trzy ochotnicze orkiestry.

Tysiące ludzi, w tym masowy udział młodzieży

"Cała Puszcza Kurpiowska i znaczne połacie Mazowsza skupiły się w dniach 1 i 2 lipca w Ostrołęce, aby złożyć hołd Chrystusowi Królowi" - pisano z kolei tego samego dnia (16 lipca 1933 r.) w czasopiśmie "Nasz Przyjaciel". Dalej czytamy:

Dwa miejscowe kościoły zapełnili wierni po brzegi, tak samo cmentarze i place pod kościołami. W rozległej sali Szkoły Rzemieślniczej wygłaszane były odczyty (...) Słowo Boże głosili najdostojniejsi pasterze w świątyniach, a na cmentarzach i placach księża; lud wierny, choć to była rzesza wielka, słuchał w skupieniu i rozmyślał o Jezusie, "który przyszedł zbawić to wszystko, co było zginęło".

Prze całą noc z soboty na niedzielę wierni adorowali Jezusa, a na cmentarzu słychać było pobożne pieśni. - Ale najmilszym i najbardziej mówiącym na kongresie ostrołęckim był masowy udział Stowarzyszeń Młodzieży Polskiej". 67 stowarzyszeń stanęło na apel Chrystusa Króla (...) Ludzie starzy patrząc na synów i córki swe w szeregach kroczących - ocierali rękami łzy z radości, że to ta nowa Polska po Bożemu idzie w życie i na Boży ład życie urządzać będzie - relacjonowała prasa. Kongres zamknął ks. biskup Stanisław Kostka Łukomski.

A tak wyglądał program kongresu z lipca 1933 r. w Ostrołęce:

Sobota, 1 lipca 1933 r.

  • godz. 15:00 - przyjazd biskupów i ingres do kościoła poklasztornego;
  • godz. 15:30 - nieszpory z wystawieniem najświętszego sakramentu w Klasztorze (celebrował ks. biskup Dembek) i przemówienie ks. biskupa Łukomskiego.
  • godz. 18:00 - plenarne zebranie na sali szkoły rzemieślniczej i odczyty: 1. "Eucharystia źródłem życia religijnego"; 2. "Eucharystia a kapłaństwo Nowego Zakonu".
  • godz. 24:00 - suma celebrowana przez ks. biskupa Łukomskiego z kazaniem ks. biskupa Dembka.

Niedziela, 2 lipca 1933 r.

  • godz. 4:00 - msza św. z przemówieniem dla członków Straży Honorowej (Fara);
  • godz. 5:00 - msza św. dla Tercjarstwa z przemówieniem (Fara);
  • godz. 6:00 - msza św. dla kółek różańcowych (Fara);
  • godz. 7:00 - msza św. dla członków arcybractwa matek chrześcijańskich (Fara)
  • godz. 8:00 - msza św. dla młodzieży szkolnej i pozaszkolnej (Klasztor)
  • godz. 10:00 - msza św. celebrowana przez ks. biskupa Sokołowskiego, z kazaniem ks. biskupa Wetmańskiego w Klasztorze;
  • godz. 12:30 - plenarne zabranie w sali szkoły rzemieślniczej z odczytem "Eucharystia lekarstwem na niedomagania społeczne";
  • godz. 15:30 - nieszpory w Klasztorze, celebrowane przez ks. biskupa Wetmańskiego;
  • godz. 16:00 - procesja z kościoła poklasztornego do fary, po uroczystościach: przegląd organizacji katolickich;
  • godz. 18:00 - zebranie młodzieży w sali szkoły rzemieślniczej i odczyt "Eucharystia w wychowaniu młodzieży";
  • godz. 18:00 - zebranie dla inteligencji w sali parafialnej i odczyt "Eucharystia pomocą dla rozwoju oświaty i kultury";
Źródło: Pamiątka Kongresu Eucharystycznego; "Zorza"; "Nasz Przyjaciel" 1933
REKLAMA

Wasze opinie

STOP HEJT. Twoje zdanie jest ważne, ale nie może ranić innych.
Zastanów się, zanim dodasz komentarz
Brak możliwości komentowania artykułu po trzech dniach od daty publikacji.
Komentarze po 7 dniach są czyszczone.
Kalendarz imprez
luty 2024
PnWtŚrCzPtSoNd
 29  30  31 dk1 dk2 dk3 dk4
dk5 dk6 dk7 dk8 dk9 dk10 dk11
dk12 dk13 dk14 dk15 dk16 dk17 dk18
dk19 dk20 dk21 dk22 dk23 dk24 dk25
dk26 dk27 dk28 dk29  1  2  3
×