Mężczyzna z niepełnosprawnością miał już decyzję o wysokim poziomie potrzeby wsparcia i złożony wniosek do ZUS. Zmarł jednak, zanim zakład przyznał mu świadczenie wspierające. Sąd Okręgowy w Ostrołęce stanął po stronie wdowy i przyznał jej pieniądze za prawie dziesięć miesięcy. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrok zmienił i odwołanie kobiety oddalił.
Ta sprawa pokazuje, jak wiele może zależeć od tego, kiedy ZUS... zakończy formalności.
99 punktów, wniosek złożony i...
Małżonkowie mieszkali razem i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Mąż był osobą niepełnosprawną, pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Żona była emerytką.
Mężczyzna złożył do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Po ponad pół roku zespół przyznał mu 99 punktów na 100 możliwych. Taki wynik daje prawo do świadczenia wspierającego, bo ustawa wymaga co najmniej 70 punktów.
Kilka miesięcy później mężczyzna złożył w ZUS wniosek o przyznanie świadczenia. Dwa dni później, o godz. 2.30 w nocy, zmarł. Tego samego dnia, ale już o godz. 19.32, zespół orzekający wprowadził do rejestru datę ostateczności decyzji o poziomie wsparcia.
ZUS umorzył postępowanie w sprawie świadczenia, a wdowie odmówił wypłaty tzw. niezrealizowanego świadczenia wspierającego. Uznał, że w dniu śmierci jej mąż nie był do niego uprawniony.
Ostrołęcki sąd: „to tylko kwestia techniczna”
Kobieta odwołała się do sądu i w pierwszej instancji wygrała. Sąd Okręgowy w Ostrołęce uznał, że ZUS powołał się na przesłankę, której w ustawie nie ma. Wprowadzenie daty ostateczności decyzji do systemu to – według sądu – „tylko kwestia techniczna”.
Zdaniem sądu okręgowego mężczyzna jeszcze przed śmiercią spełnił wszystkie warunki do nabycia świadczenia: miał ostateczną decyzję o poziomie wsparcia i złożył wniosek w terminie. Sąd zwrócił uwagę, że przyznanie świadczenia wspierającego nie wymaga nawet wydania decyzji przez ZUS.
Interpretacja ZUS – jak ocenił sąd – uzależniałaby prawa bliskich zmarłego od tego, jak sprawnie urzędnicy wykonają czynności techniczne, i „prowadziłaby do wypaczenia celu tej regulacji”. Sąd przyznał wdowie niezrealizowane świadczenie za cały okres od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie poziomu wsparcia do dnia śmierci męża, czyli za prawie dziesięć miesięcy.
Apelacja: świadczenie trzeba było „pobierać”
ZUS złożył apelację i Sąd Apelacyjny w Białymstoku przyznał mu rację. Kluczowe okazało się jedno słowo z ustawy o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z nią osobie mieszkającej i gospodarującej ze zmarłym przysługuje świadczenie „pobierane przez tę osobę” - i to tylko za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon.
Sąd apelacyjny sięgnął nawet do słownika języka polskiego, by ustalić, co znaczy „pobierać”. Uznał, że mężczyzna nie pobierał świadczenia „ani w sensie faktycznym, ani prawnym”. Zmarł po złożeniu wniosku, ale zanim ZUS zamieścił na jego profilu informację o przyznaniu świadczenia i zanim cokolwiek wypłacił.
Zdaniem sądu rola ZUS nie ogranicza się do technicznego potwierdzenia uprawnienia. Zakład musi m.in. sprawdzić, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające prawo do świadczenia. Jeśli wnioskodawca umiera w trakcie postępowania, ZUS ma obowiązek je umorzyć.
Sąd podkreślił też, że świadczenie wspierające ma charakter osobisty i nie jest dziedziczone. Przepisy o emeryturach i rentach pozwalają bliskim przejąć świadczenia należne zmarłemu za cały okres od złożenia wniosku, ale ustawa o świadczeniu wspierającym reguluje to wężej. Ograniczenie wynika zapewne z tego, że świadczenie wspierające jest finansowane z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zauważył sąd.
Nawet gdyby mężczyzna zdążył dostać świadczenie, wdowie należałaby się wypłata tylko za miesiąc jego śmierci, a nie za prawie dziesięć miesięcy.
Bez kosztów dla wdowy
Sąd Apelacyjny zmienił wyrok i oddalił odwołanie kobiety. Odstąpił jednak od obciążania jej kosztami zastępstwa prawnego ZUS. Uzasadnił to „nietypowym, problematycznym charakterem sprawy”, w której o wyniku przesądziła wykładnia skomplikowanych przepisów.
Sprawa trafiła jeszcze do Sądu Najwyższego w formie skargi kasacyjnej. Obecnie oczekuje ona na wyznaczenie terminu.
Sprawa pokazuje lukę, o której warto wiedzieć. Przy świadczeniu wspierającym liczy się nie tylko złożenie wniosku i spełnienie warunków, ale też to, czy ZUS zdążył świadczenie formalnie przyznać. Gdy osoba z niepełnosprawnością umrze wcześniej, jej bliscy mogą zostać z niczym.







![Tak Rzekuń świętował niepodległość! Niezwykły koncert pełen emocji [WIDEO, ZDJĘCIA]](./luba//dane/pliki/zdjecia/2026/m/violins_quartet_rzekun.jpg)

2
3
16
30