5 lat bez prawa jazdy za jeden błąd. Nowe przepisy już od września

Od 3 września 2026 roku młodych kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B, obejmie obowiązkowy okres próbny. To jedna z największych zmian w przepisach drogowych ostatnich lat - z nowymi obowiązkami, ostrzejszymi limitami i znacznie surowszymi karami za poważne wykroczenia.

Data 3 września 2026 roku nie jest przypadkowa. Jak potwierdził rzecznik Ministerstwa Infrastruktury, wejście w życie okresu próbnego wymagało wcześniejszego wprowadzenia przez Ministerstwo Cyfryzacji szeregu zmian w Centralnej Ewidencji Kierowców, co stało się możliwe dopiero od tego dnia. Warto pamiętać, że to inna data niż 3 marca 2026 roku, kiedy weszła w życie możliwość zdobywania prawa jazdy kategorii B już od 17. roku życia – między tymi terminami obowiązywał okres przejściowy, w którym młodzi kierowcy nie byli jeszcze objęci okresem próbnym.

Kluczową nowością jest wprowadzenie obowiązkowego, praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym dla kierowców objętych okresem próbnym. Dodatkowo, jeśli młody kierowca przekroczy w tym czasie 12 punktów karnych, będzie musiał odbyć takie szkolenie w ciągu roku od przekroczenia limitu – zawsze jednak przed zakończeniem samego okresu próbnego.

Utrata prawa jazdy na 5 lat - za co?

Najbardziej dotkliwą zmianą jest zaostrzenie konsekwencji za łamanie zakazu prowadzenia pojazdu po zatrzymaniu prawa jazdy. Dotychczas kierowca, który został złapany za kierowaniem pojazdem mimo trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy – na przykład za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym – mógł liczyć się jedynie z wydłużeniem zatrzymania o kolejne 3 miesiące.

Od 3 września 2026 roku sytuacja zmienia się diametralnie. W takim przypadku uprawnienia do kierowania pojazdami zostaną cofnięte w całości na okres aż 5 lat. 

Ile trwa okres próbny?

Długość okresu próbnego zależy od wieku, w jakim kierowca uzyskał uprawnienia. Dla osób, które zdobyły prawo jazdy po ukończeniu 18. roku życia, okres próbny będzie trwał standardowo 2 lata. W przypadku młodszych kierowców, którzy zdecydowali się zdobyć prawo jazdy już w wieku 17 lat, okres próbny zostanie wydłużony nawet do 3 lat, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.

Co istotne, popełnienie w trakcie okresu próbnego dwóch wykroczeń związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego automatycznie przedłuża ten okres o kolejne 2 lata.

W okresie próbnym obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu jakiejkolwiek ilości alkoholu. Limit wynosi dokładnie 0,0 promila – w przeciwieństwie do standardowego limitu 0,2 promila obowiązującego doświadczonych kierowców. Zakaz obejmuje też jazdę pod wpływem innych substancji działających podobnie do alkoholu.

Młodzi kierowcy objęci są też surowszymi limitami punktów karnych. Kierowca, który posiada prawo jazdy krócej niż rok, może zgromadzić maksymalnie 20 punktów karnych – po przekroczeniu tego limitu grozi mu utrata uprawnień. Po roku od uzyskania prawa jazdy limit ten wzrasta do 24 punktów, wciąż jednak pozostaje niższy niż dla kierowców z dłuższym stażem.

Ograniczenia prędkości i przewozu pasażerów

Nowe przepisy wprowadzają dla młodych kierowców sztywne, obniżone limity prędkości, obowiązujące niezależnie od standardowych ograniczeń wynikających z rodzaju drogi. Dodatkowo, do ukończenia 18. roku życia kierowcy nie będą mogli wykonywać przewozu osób ani prowadzić transportu rzeczy w celach zarobkowych, a ich prawo jazdy będzie ważne wyłącznie na terytorium Polski.

Osoby, które zdecydują się zdobyć prawo jazdy już w wieku 17 lat, będą musiały do ukończenia 18. roku życia jeździć w ramach tzw. jazdy nadzorowanej – pod okiem opiekuna, który musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat i nie może mieć aktywnego zakazu prowadzenia pojazdów. Ten etap trwa maksymalnie 6 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia ukończenia przez młodego kierowcę 18 lat. Dopiero po osiągnięciu pełnoletności kierowca zyskuje możliwość samodzielnej jazdy, a od 3 września 2026 roku automatycznie zostaje objęty formalnym okresem próbnym.

Kogo obejmą nowe przepisy

Nowe zasady dotyczą wyłącznie osób, które prawo jazdy kategorii B uzyskają po raz pierwszy od 3 września 2026 roku. Kierowcy, którzy zdadzą egzamin do 2 września 2026 roku włącznie, okresem próbnym objęci nie będą – niezależnie od tego, jak niedawno zdobyli uprawnienia.

Zmiany w przepisach mają na celu przede wszystkim poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach. Statystyki od lat pokazują, że to właśnie młodzi, niedoświadczeni kierowcy znacznie częściej powodują wypadki i kolizje - nowe regulacje mają dać im czas i odpowiednie ramy prawne na zdobycie doświadczenia, zanim w pełni samodzielnie wejdą w ruch drogowy.