Nocna prohibicja w Ostrołęce: Czy po 27 latach wróci radykalny zakaz z czasów prezydenta Czartoryskiego?

W Ostrołęce powraca temat, który pod koniec ubiegłego wieku zelektryzował całą Polskę i uczynił z naszego miasta prekursora walki o nocną trzeźwość. Grupa radnych złożyła właśnie projekt uchwały, który ma wprowadzić ograniczenie sprzedaży alkoholu w sklepach i na stacjach benzynowych między godziną 22:00 a 6:00 rano.

Dla wielu starszych obserwatorów lokalnej sceny politycznej to powrót do burzliwych wydarzeń z 1999 roku, kiedy to ówczesne władze pod wodzą prezydenta Arkadiusza Czartoryskiego przeforsowały jeden z najostrzejszych zakazów handlowych w kraju. Choć oba zdarzenia dzieli blisko trzy dekady, analiza materiałów archiwalnych wykazuje uderzające podobieństwa w argumentacji, ale też istotne różnice w samej konstrukcji przepisów.

Rok 1999: Koniec sklepów nocnych i „monopol” stacji Esso

Archiwalne doniesienia z 1999 roku przypominają, że ówczesna reforma była znacznie bardziej radykalna niż obecne propozycje. Podczas piętnastej sesji Rady Miejskiej przyjęto uchwałę, która nie ograniczała jedynie handlu alkoholem, ale skracała czas pracy całych placówek handlowych do godziny 22:00. Oznaczało to, że w Ostrołęce miał nie zostać ani jeden klasyczny sklep nocny. Wyjątek uczyniono jedynie dla stacji paliw Esso na rogu ulic Targowej i Witosa, która jako jedyna w całym mieście mogła legalnie prowadzić sprzedaż przez całą dobę. Decyzja ta budziła ogromne kontrowersje, a radni opozycyjni wprost oskarżali zarząd miasta o dzielenie lokalnych firm na lepsze i gorsze.

Jako główny powód tak drastycznych zmian prezydent Arkadiusz Czartoryski wskazywał liczne skargi mieszkańców, szczególnie tych żyjących w sąsiedztwie punktów całodobowych. Symbolem ówczesnych problemów stały się okolice sklepu nocnego przy ul. Hallera, gdzie według relacji radnych porządni obywatele po prostu bali się pojawiać po zmroku. Ówczesne władze argumentowały, że ograniczanie czasu pracy sklepów i uniemożliwienie całodobowego zakupu alkoholu to standardy z powodzeniem stosowane w wielu krajach zachodnich.

Historyczny remis 13:13 i decydujący głos

O losach tamtej prohibicji zdecydował niebywały zbieg okoliczności i polityczny podział Rady Miejskiej dokładnie na pół. Podczas emocjonującego, imiennego głosowania 13 osób opowiedziało się za ograniczeniami, a 13 było przeciw. Zgodnie z obowiązującym regulaminem, o przyjęciu uchwały przesądził głos ówczesnego przewodniczącego Rady, Janusza Kotowskiego. Kotowski w głośnym wystąpieniu deklarował wówczas, że jest gotów „poświęcić swoją małą wolność” dla dobra rodzin niszczonych przez chorobę alkoholową. Wynik ten część sali skwitowała oklaskami, podczas gdy opozycja ironicznie komentowała go jako „niebywały sukces”.

Przeciwnicy uchwały od początku podnosili jednak merytoryczne zastrzeżenia. Radny Mieczysław Mierzejewski ostrzegał przed powrotem czarnego rynku. Z kolei radna Maria Sulbińska zwracała uwagę, że nowe przepisy uderzają w osoby niepijące, którym odbiera się prawo do zrobienia jakichkolwiek zakupów po godzinie 22:00.

Rok 2026: Powrót do debaty na nowych zasadach

Obecny projekt, który miałby zacząć obowiązywać od 1 września 2026 roku, wydaje się być lepiej przygotowany pod kątem prawnym, korzystając z nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości z 2018 roku. W przeciwieństwie do radykalnych działań z 1999 roku, nowa propozycja nie przewiduje zamykania sklepów, a jedynie zakaz sprzedaży w nich napojów alkoholowych. Cele samorządowców pozostają jednak niemal identyczne jak przed laty: dążenie do zmniejszenia liczby nocnych interwencji służb porządkowych, poprawa bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej oraz wsparcie osób walczących z nałogiem poprzez ograniczenie tzw. zakupów spontanicznych.

Mimo upływu blisko trzech dekad, linia sporu w Ostrołęce przebiega w tym samym miejscu. Radni przyznają, że wprowadzenie zakazu może budzić pytania o wolność gospodarczą, jednak korzyści społeczne stawiają na pierwszym miejscu. Historia zatoczyła pełne koło – po 27 latach od słynnej sesji z udziałem prezydenta Czartoryskiego, miasto ponownie stoi przed decyzją, która ma określić jego nocne oblicze.

Jeśli uchwała zostanie przyjęta, Ostrołęka dołączy do grupy ponad 180 polskich samorządów, które zdecydowały się na podobny krok, tym razem dysponując już solidnym fundamentem prawnym, którego zabrakło pod koniec lat 90.