Znali jego nazwisko i końcówkę konta. Ujawniamy, jak działają oszuści „z banku”

Telefon od „pracownicy banku”, która zna Twoje imię, nazwisko i cztery ostatnie cyfry numeru konta. Rozmowa o zablokowanej transakcji na kryptowaluty, adresie IP i logowaniu z odległej miejscowości. Na koniec SMS, który ma potwierdzić, że wszystko jest w porządku. Tak wyglądała próba oszustwa, z którą zetknął się mieszkaniec Ostrołęki. Opisujemy krok po kroku, jak działają przestępcy, żebyście nie dali się nabrać.

Krok 1. Telefon „z banku” i dane, które budzą zaufanie

Zadzwoniła kobieta, która przedstawiła się jako pracownica banku. Znała imię i nazwisko rozmówcy oraz cztery ostatnie cyfry jego numeru konta. Zapytała też o dane osobowe. 

To pierwszy, bardzo skuteczny trik. Skoro ktoś zna takie szczegóły, łatwo uwierzyć, że naprawdę dzwoni z banku. Tymczasem takie dane oszuści mogą zdobyć z wycieków, z fałszywych stron czy z wcześniejszych oszustw. Końcówka numeru konta niczego nie potwierdza.

Krok 2. Strach: „Ktoś próbował ukraść pana pieniądze”

Rozmówczyni poinformowała, że 13 minut wcześniej zablokowano transakcję na zakup kryptowalut. Dopytywała, czy mężczyzna ją zlecał, czy się logował, czy korzystał z publicznych sieci Wi-Fi, np. w kawiarniach. Twierdziła, że urządzenie logowało się z miejscowości daleko od Ostrołęki, z konkretnego adresu IP.

To drugi element schematu: wywołanie niepokoju i poczucia pilności. Konkretne szczegóły, takie jak godzina, miejscowość i adres IP, mają brzmieć profesjonalnie i sprawić, że ofiara przestanie myśleć krytycznie. Co istotne, kobieta, która rozmawiała jako rzekomy pracownik banku, mówiła spokojnie, bez obcych akcentów, brzmiała naprawdę przekonująco.

Krok 3. Uspokojenie i SMS

Potem przyszło uspokojenie. Kobieta zapewniła, że transakcja została zablokowana, a bank zgłasza sprawę na policję jako próbę wyłudzenia danych. Zapowiedziała, że za chwilę przyjdzie SMS o zablokowanym przelewie, a na maila wiadomość o konieczności złożenia zgłoszenia w banku.

SMS rzeczywiście przyszedł. Wtedy mężczyzna się rozłączył.

To, że SMS przyszedł dokładnie wtedy, gdy zapowiedziano, ma ostatecznie przekonać ofiarę, że rozmawia z bankiem. Oszuści potrafią jednak sami wysyłać wiadomości, które wyglądają jak firmowe. Zapowiedź maila i „zgłoszenia” to zwykle wstęp do kolejnego etapu: linku do fałszywej strony, prośby o podanie kodów albo zainstalowanie aplikacji „ochronnej”. Często w takich scenariuszach pojawia się też rzekomy policjant, który namawia do przelania pieniędzy na „bezpieczne konto”.

Bank: niczego takiego nie było

Mężczyzna postąpił właściwie. Zadzwonił do swojego banku pod oficjalny numer, a pracownik, po potwierdzeniu jego tożsamości w aplikacji, sprawdził konto. Okazało się, że bank nie prowadził wobec niego żadnych działań, a żadnej zablokowanej transakcji nie było.

Przestępscy stosowali spoofing, czyli podszywanie się pod cudzy numer. Używają oni technologii, która pozwala wyświetlić na ekranie dowolny numer, także numer banku, urzędu czy policji. Dlatego numer na wyświetlaczu nigdy nie jest dowodem na to, kto naprawdę dzwoni.

Jak się chronić

Bank nigdy nie prosi przez telefon o hasła, kody z SMS-ów, dane karty ani o zainstalowanie aplikacji. Nie każe też przelewać pieniędzy na „bezpieczne konto”. Jeśli ktoś dzwoni w takiej sprawie, przerwij rozmowę.

Nie oddzwaniaj na numer, z którego ktoś dzwonił. Sam wybierz numer banku z jego oficjalnej strony, z karty płatniczej albo z aplikacji i zapytaj, czy ktoś z banku się z Tobą kontaktował. Nie klikaj w linki z SMS-ów i maili, które przyjdą po takiej rozmowie.

Jeśli podałeś jakiekolwiek dane albo kliknąłeś link, natychmiast skontaktuj się z bankiem, zablokuj kartę i dostęp do bankowości, zmień hasła i zgłoś sprawę na policję. Warto też zastrzec PESEL w aplikacji mObywatel. Podejrzane SMS-y można bezpłatnie przesłać na numer 8080, a strony i incydenty zgłosić do CERT Polska.

Oszuści liczą na to, że w stresie działamy szybko i bez zastanowienia. Najlepsza obrona jest prosta: rozłączyć się i samemu zadzwonić do banku.