W 2025 roku Sąd Rejonowy w Ostrołęce otrzymał 93 nowe sprawy dotyczące czynów karalnych popełnionych przez nieletnich. To liczba, która powinna skłonić do refleksji - za każdą sprawą kryje się młody człowiek, który wszedł w konflikt z prawem, i rodzina, która musi sobie z tym poradzić.
Kim są nieletni przed sądem?
Zgodnie z polskim prawem nieletnim jest osoba, która w chwili popełnienia czynu nie ukończyła 17 lat. Zamiast kar przewidzianych dla dorosłych, sąd rodzinny może orzec środki wychowawcze, poprawcze lub leczniczo-wychowawcze. Celem postępowania jest nie tyle ukaranie, ile resocjalizacja.
Odrębną kategorią są sprawy o demoralizację - gdy młody człowiek nie popełnił jeszcze przestępstwa, ale jego zachowanie wyraźnie temu zagraża. W 2025 roku wpłynęły do sądu 52 takie sprawy. Wagary, spożywanie alkoholu, ucieczki z domu, agresja wobec rówieśników - to sygnały, które mogą skończyć się interwencją sądu, zanim dojdzie do czegoś poważniejszego.
Co konkretnie robili nieletni?
Spośród 52 stwierdzonych czynów karalnych przypisanych nieletnim w orzeczeniach kończących postępowanie zdecydowanie dominują przestępstwa narkotykowe - odpowiadają za nie aż 9 czynów, co czyni je największą pojedynczą kategorią. To niepokojący sygnał, sugerujący że narkotyki są poważnym problemem wśród młodzieży w okręgu ostrołęckim.
Kolejne miejsca zajmują czyny związane z przemocą i naruszeniem nietykalności. Odnotowano po jednym przypadku spowodowania uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała oraz udziału w bójce lub pobiciu. Trzy przypadki dotyczyły wymuszenia rozbójniczego.
W kategorii przestępstw przeciwko mieniu stwierdzono dwie kradzieże i dwie kradzieże z włamaniem. Odnotowano też jeden przypadek przestępstwa komputerowego polegającego na bezprawnym wpływaniu na automatyczne przetwarzanie danych.
Jak sąd reaguje?
Na 163 załatwione sprawy (łącznie czyny karalne i demoralizacja) sąd orzekł środki wychowawcze wobec 80 osób. Najczęściej stosowanym środkiem było upomnienie - 32 przypadki. To najłagodniejsza forma reakcji, skierowana do nieletnich, którzy weszli w konflikt z prawem po raz pierwszy lub których czyn był mniejszej wagi.
Niemal tak często orzekano nadzór kuratora sądowego - 30 przypadków. W 8 przypadkach sąd skierował nieletniego do ośrodka kuratorskiego. W okręgu ostrołęckim działa jeden taki ośrodek, w którym na koniec 2025 roku przebywało 14 nieletnich.
Najbardziej dotkliwym środkiem, po który sąd sięgnął w 9 przypadkach, było umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W jednym przypadku zastosowano środek leczniczo-wychowawczy w postaci umieszczenia w zakładzie leczniczym.
Co z rodzicami?
Polskie prawo przewiduje, że sąd może zobowiązać rodziców lub opiekunów do naprawienia szkody wyrządzonej przez nieletniego. W 2025 roku takie zobowiązanie nałożono w 7 przypadkach. W jednym przypadku obciążono rodziców kosztami postępowania. To wyraźny sygnał, że sąd traktuje środowisko rodzinne jako współodpowiedzialne za zachowanie dziecka.
Orzeczenie sądu to nie koniec historii - to jej nowy rozdział. Na koniec 2025 roku w toku było 166 postępowań wykonawczych wobec nieletnich, którym wcześniej orzeczono różne środki. Pod nadzorem kuratora pozostawało 121 osób, 17 przebywało w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a 2 - w okręgowym ośrodku wychowawczym.
Narkotyki jako największy alarm
Powracając do najbardziej niepokojącego sygnału z tegorocznych statystyk - dominacja przestępstw narkotykowych wśród czynów karalnych nieletnich powinna być powodem do poważnej rozmowy w całej społeczności: w szkołach, rodzinach i samorządzie. Dostępność narkotyków wśród młodzieży nie jest problemem wielkich metropolii - dane z Ostrołęki pokazują, że dosięga ona też mniejszych miast i ich okolic.
1
5
17
22