Pojazdy nawet się nie dotknęły, policji nikt nie wzywał, a autobus wylądował na boku w rowie. Ubezpieczyciel uznał, że nie ma dowodów, i odmówił wypłaty odszkodowania. Sąd przyznał jednak przewoźnikowi z regionu ponad 156 tys. zł. To ciekawy przykład tego, jak udowodnić szkodę, kiedy brakuje typowych dowodów.
Poślizg, unik i rów
Do zdarzenia doszło 20 stycznia 2024 roku w okolicach Ostrołęki, na trasie z Ostrołęki do Ostrowi Mazowieckiej. Panowały wtedy trudne, zimowe warunki drogowe. Naprzeciw siebie jechały autokar należący do lokalnego przewoźnika i samochód osobowy marki Volvo.
Kierujący volvo podczas hamowania wpadł w poślizg, stracił panowanie nad autem i zjechał na przeciwległy pas. Kierowca autobusu, żeby uniknąć czołowego zderzenia, odbił w prawo i zjechał do rowu. Autokar przewrócił się na bok, a jego tył uderzył w drzewo. Kierowca wydostał się przez wybitą szybę, bo drzwi były zablokowane. Nikt nie został ranny.
Kluczowe dla dalszej historii okazało się to, że oba pojazdy w ogóle się nie zetknęły. Policji nie wezwano, bo – jak później zeznał kierujący volvo – uczestnicy „się dogadali”. Na miejscu spisano oświadczenie sprawcy. Jednak ubezpieczalnia od początku nie chciała wypłacić odszkodowania, więc po pewnym czasie poszkodowana firma zgłosiła wykroczenie, a kierowca osobówki został ukarany mandatem przez ostrołęcką policję, co było ważnym argumentem w sądowym procesie.
Ubezpieczyciel: brak dowodów
Właściciel autobusu zgłosił szkodę z polisy OC sprawcy w ubezpieczalni. Domagał się zwrotu kosztów pomocy drogowej (6 tys. zł), wynajmu autokarów zastępczych (łącznie ponad 21 tys. zł) i naprawy autobusu (ponad 129 tys. zł) – razem 156 781,12 zł netto.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty. Przeprowadził własne postępowanie wyjaśniające, rozmawiał z uczestnikami i obejrzał miejsce zdarzenia oraz pojazd. Uznał jednak, że brakuje dowodów na to, jak naprawdę doszło do zdarzenia: nagrań z wideorejestratorów, zdjęć śladów opon czy danych o prędkości i stanie nawierzchni. Bez tego – jak argumentował – nie da się ustalić, że winę ponosi kierujący volvo. Zakwestionował też wysokość szkody.
Odwołanie przewoźnika nic nie dało, więc sprawa trafiła do Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego w Białymstoku.
Świadkowie, biegły i zdjęcie z portalu
Sąd musiał odpowiedzieć na pytanie, czy da się udowodnić przebieg zdarzenia, skoro nie było zderzenia, policji na miejscu, ani nagrań. Uznał, że tak.
Przesłuchano kierowcę autobusu, kierującego volvo i pracownika przewoźnika, który dotarł na miejsce 30–40 minut po zdarzeniu. Wszyscy zgodnie opisali jego przebieg. Co ważne, sprawca nie zaprzeczał swojej winie: potwierdził przed sądem, że podpisał oświadczenie, i opisał, jak zachował się jego samochód.
Sąd powołał też biegłego z zakresu ruchu drogowego. Biegły przyznał, że materiał dowodowy ma braki i nie pozwala ze stuprocentową pewnością odtworzyć zdarzenia. Opisany mechanizm uznał jednak za „wysoce prawdopodobny” w ówczesnych warunkach i „wielokrotnie odnotowywany w praktyce ruchu drogowego”. Wskazał też, że sytuację niebezpieczną wywołał niewłaściwy sposób jazdy volvo, a manewr obronny kierowcy autobusu uchronił przed czołowym zderzeniem.
Sąd zestawił opinię biegłego z zeznaniami świadków i zdjęciami w aktach, w tym ze zdjęciem z jednego z lokalnych portali informacyjnych pokazującym autobus w rowie. Na tej podstawie przyjął, że do zdarzenia doszło w opisanych okolicznościach, a winę ponosi kierujący volvo.
Ciekawostka prawnicza: mandat dla sprawcy sam w sobie nie przesądzał sprawy. Jak zaznaczył sąd, nie wiąże on sądu cywilnego, bo nie jest prawomocnym wyrokiem karnym w rozumieniu art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego. Rozstrzygnięcie oparło się więc przede wszystkim na zeznaniach i opinii biegłego.
600 zł za dzień autokaru? „Kwota rynkowa”
Drugim spornym punktem była wysokość szkody. Biegły potwierdził, że naprawa autobusu mogła wymagać około 23–24 dni roboczych, ale nie potrafił ocenić rynkowych stawek najmu autokaru zastępczego, bo – jak zaznaczył – nie jest biegłym z zakresu badań rynku.
Sąd ocenił to sam. Stawkę 600 zł netto za dzień najmu autokaru uznał za rynkową i niewygórowaną, powołując się na doświadczenie z innych spraw. Dla porównania – za wynajem karetki ten wydział przyjmuje 1000 zł dziennie. Nie było też wątpliwości, że autobus leżący w rowie między Ostrołęką a Ostrowią Mazowiecką trzeba było odholować.
Sąd zwrócił też uwagę na postawę ubezpieczyciela. Jego zarzuty co do wysokości szkody miały – jak wskazał – charakter ogólny. Nie wskazał on konkretnie, która stawka czy kwota jest zawyżona, tylko ogólnie kwestionował wysokość szkody. To pozwoliło sądowi oprzeć się na fakturach przedstawionych przez przewoźnika.
Wyrok
Sąd Okręgowy w Białymstoku zasądził od ubezpieczyciela na rzecz przewoźnika całą żądaną kwotę, czyli 156 781,12 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 4 kwietnia 2024 roku. Ubezpieczyciel musi też zwrócić koszty procesu, w tym ponad 7,8 tys. zł opłaty sądowej i ponad 5,4 tys. zł kosztów zastępstwa procesowego.
Sprawa pokazuje, że brak policji czy nagrań nie przekreśla szans na odszkodowanie, jeśli zdarzenie potwierdzają świadkowie, oświadczenie sprawcy i opinia biegłego. Lepiej jednak nie kusić losu: przy poważniejszych zdarzeniach drogowych wezwanie policji i zrobienie zdjęć na miejscu może oszczędzić wielu miesięcy walki w sądzie.
2
3
16