Sąd unieważnił część uchwał podatkowych rady miasta Ostrołęki. Znamy uzasadnienie wyroków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność części uchwał Rady Miasta Ostrołęki w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Chodzi o dwie uchwały – z listopada 2022 roku oraz października 2023 roku. Znamy już uzasadnienia obu wyroków. Orzeczenia są nieprawomocne – Rada Miasta Ostrołęki 4 grudnia 2025 roku złożyła od nich skargi kasacyjne.

Przedmiotem sporu były dwie uchwały Rady Miasta Ostrołęki podjęte w poprzedniej kadencji samorządu:

• uchwała nr 656/LXXII/2022 z 24 listopada 2022 roku;
• uchwała nr 791/LXXXVIII/2023 z 26 października 2023 roku;

Obie uchwały określały wysokość rocznych stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta Ostrołęki. Kluczowym elementem, który zakwestionowały spółki skarżące, był sposób różnicowania stawek podatku – wyższe kwoty miały obowiązywać na obszarze szczegółowo określonym w załączniku do uchwały, a niższe – w pozostałej części miasta.

W uchwale z 2022 roku stawka podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na „wyznaczonym obszarze" wynosiła 1,16 zł od 1 m², podczas gdy na pozostałym terenie miasta – 0,69 zł. Podobne różnice dotyczyły stawek od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej: 28,78 zł na obszarze wyróżnionym wobec 18,53 zł na pozostałym terenie. W uchwale z 2023 roku stawki zostały jeszcze zwiększone – wyróżniony obszar: 1,34 zł od 1 m² gruntu oraz 33,10 zł od 1 m² powierzchni użytkowej budynków, przy tych samych stawkach dla pozostałej części miasta.

Skargi na obie uchwały wniosły trzy spółki. Skarżący zarzucili uchwałom m.in.:

• różnicowanie stawek podatku od nieruchomości ze względu na kryteria podmiotowe, co jest niezgodne z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.),
• naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP,
• dyskryminację przedsiębiorców objętych zwiększonymi obciążeniami podatkowymi,
• naruszenie przepisów dotyczących pomocy publicznej (art. 107 i 108 TFUE), a także brak notyfikacji przewidzianej prawem Unii Europejskiej.

Spółki wnosiły o stwierdzenie nieważności uchwał w całości.

Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

WSA w Warszawie połączył sprawy do wspólnego rozpoznania, a po rozprawie 10 września 2025 roku wydał 23 września 2025 roku dwa wyroki.

W obu przypadkach Sąd:

• stwierdził nieważność zaskarżonych uchwał w części – konkretnie w zakresie § 1 pkt 1 lit. a) oraz § 1 pkt 2 lit. b), a więc w zakresie wyższych stawek podatku od nieruchomości dla działalności gospodarczej na wyróżnionym obszarze,
• oddalił skargi w pozostałym zakresie (spółki wnosiły o unieważnienie całych uchwał),
• zasądził od Rady Miasta Ostrołęki koszty postępowania na rzecz skarżących spółek (po 797 zł dla dwóch spółek i 300 zł dla trzeciej – w każdej z obu spraw).

Wyroki, jakie zapadły 10 i 23 września 2025 roku, okazały się ciosem dla tysięcy mieszkańców Ostrołęki, którzy od lat skarżą się na nieznośny smród, m.in. z jednego z zakładów na osiedla Wojciechowice. Jak poinformował publicznie prezydent Paweł Niewiadomski, Ostrołęka musi zwrócić firmom aż 18 milionów złotych plus odsetki. To pieniądze, które miały zostać przeznaczone na poprawę warunków życia mieszkańców najbardziej dotkniętych skutkami działalności przemysłowej, w tym występujących w Ostrołęce uciążliwości związanych ze smrodem. 

Decyzja WSA uderza w mieszkańców Ostrołęki. Miasto zwróci miliony?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie unieważnił w części uchwałę miasta Ostrołęki dotyczącą stawek podatku od nieruchomości na tzw. terenach przemysłowych. Decyzja sądu stoi w sprzeczności z…

Dlaczego sąd uznał uchwały za częściowo nieważne?

W uzasadnieniach wyroków Sąd szczegółowo wyjaśnił powody swojej decyzji. Kluczowym argumentem było naruszenie konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Jak wyjaśnił Sąd, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy może różnicować wysokość stawek podatku od nieruchomości, uwzględniając m.in. lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu. Lokalizacja jest więc ustawowym kryterium dopuszczanym jako przyczyna różnicowania stawek.

Jednak samo wykorzystanie tego kryterium nie wystarczy. Jak podkreślił Sąd, organ korzystający z uprawnień do różnicowania stawek nie ma pełnej autonomii – musi działać rozważnie i spełniać wymogi konstytucyjne. Odmienne potraktowanie danego obszaru musi być rzeczywiście uzasadnione konkretnymi argumentami wskazującymi, że dany obszar istotnie różni się od pozostałych terenów miasta.

„Uchwała nie realizuje jej celu"

Kluczowym problemem, na który zwrócił uwagę Sąd, była rozbieżność między uzasadnieniem uchwał a wyznaczonym obszarem.

Rada Miasta Ostrołęki w uzasadnieniu podjętych uchwał wskazywała, że wprowadzenie podwyższonych stawek wynika z degradacji środowiska – emisji gazów złowonnych (a w uchwale z 2023 roku także dwutlenku węgla i „innych substancji") oraz zwiększonego ruchu pojazdów ciężarowych oddziałującego na infrastrukturę miejską.

Problem w tym, że – jak ustalił Sąd – wyznaczony w załączniku do uchwały obszar pomija tereny, na których prowadzą działalność gospodarczą inni podatnicy kwalifikowani jako podmioty zanieczyszczające środowisko lub generujące zwiększony ruch ciężarowy.

„Strony skarżące słusznie podniosły, iż uchwała nie realizuje jej celu, bowiem wyznaczony w załączniku do uchwały obszar pomija tereny, na których prowadzą działalność gospodarczą podatnicy zakwalifikowani jako podmioty zanieczyszczające środowisko (…). Ta okoliczność jest niesporna między Stronami sporu" – wskazał Sąd, uznając również, że podwyższoną stawką nie został objęty podmiot konkurencyjny wobec jednej ze skarżących spółek.

„Arbitralnie wybrane podmioty"

Sąd uznał, że konsekwencją takiego działania Rady Miasta było niedopuszczalne zróżnicowanie sytuacji prawnej podatników przez obciążenie zwiększoną stawką podatku arbitralnie wybranych podmiotów.

Jak podkreślił Sąd, wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną muszą być traktowane równo, a niniejsze uchwały tej zasady nie spełniały. Cechą relewantną jest tu prowadzenie działalności gospodarczej skutkującej degradacją środowiska w sposób opisany w uzasadnieniu. Jednak, zdaniem sądu, uchwały obejmowały wyższymi stawkami tylko część podmiotów spełniających tę cechę.

„Podmioty należące niewątpliwie do tej samej kategorii nie zostały potraktowane równo" – wskazał Sąd.

W ocenie WSA Rada Miasta mogła zastosować inne kryteria różnicujące – np. rodzaj prowadzonej działalności, przeznaczenie czy sposób wykorzystania gruntu – które pozwoliłyby w sposób niedyskryminujący uwzględnić czynniki wskazane w uzasadnieniu.

Nie wszystkie zarzuty spółek zostały uwzględnione

Warto podkreślić, że Sąd nie podzielił wszystkich argumentów skarżących spółek. W szczególności nie uznał zarzutu, że zakwestionowanymi uchwałami Rada Miasta zróżnicowała wysokość podatku poprzez kryteria podmiotowe. Jak wyjaśnił Sąd, uchwały odnosiły się do numerów działek ewidencyjnych, a nie do cech konkretnych podmiotów. „Zróżnicowanie stawek w tej sprawie nie odnosi się bowiem do rodzaju czy cech podmiotu, ale do działek znajdujących się na danym obszarze" – czytamy w uzasadnieniu.

Właśnie z tego powodu Sąd oddalił skargi w pozostałym zakresie – spółki wnosiły o unieważnienie całych uchwał, a Sąd stwierdził nieważność jedynie dwóch konkretnych punktów.

Wyroki nieprawomocne - sprawa trafi do NSA

Oba wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nieprawomocne. 4 grudnia 2025 roku Rada Miasta Ostrołęki złożyła skargi kasacyjne od wspomnianych orzeczeń.

Oznacza to, że ostateczne rozstrzygnięcie zapadnie dopiero przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Do tego czasu sprawa pozostaje otwarta, a kwestia stawek podatku od nieruchomości dla wyróżnionego obszaru miasta Ostrołęki wciąż czeka na prawomocne zakończenie.