Posłanka z Ostrołęki interweniuje w ministerstwie. Chodzi o przewlekłość orzekania o niepełnosprawności

Żaneta Cwalina-Śliwowska, posłanka na Sejm RP z okręgu ostrołęckiego, złożyła interpelację do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie przewlekłości postępowań odwoławczych w wojewódzkich zespołach do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Orzekanie o niepełnosprawności. Odległe terminy

Bezpośrednim powodem interwencji jest przypadek rodziny niepełnosprawnego chłopca z terenu okręgu wyborczego posłanki. Rodzina ta utraciła świadczenie z tytułu opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością po zakwestionowaniu stopnia niepełnosprawności.

Posłanka twierdzi, że w marcu 2025 roku Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ostrołęce orzekł u dziecka stopień umiarkowany zamiast dotychczasowego znacznego stopnia niepełnosprawności. W efekcie rodzina utraciła świadczenie, które stanowiło podstawę jej utrzymania.

Rodzice złożyli odwołanie, które jednak nie zostało uwzględnione na szczeblu powiatowym. W kwietniu 2025 roku sprawę przekazano do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie. W maju 2025 roku zespół wojewódzki poinformował stronę, że termin posiedzenia wyznacza na październik, wskazując na natłok pracy. W październiku rodzina otrzymała kolejną informację – tym razem o przesunięciu terminu - najpóźniej na 23 lutego 2026 roku.

W praktyce oznacza to, że rodzina pozbawiona realnych dochodów pozostaje przez prawie rok w stanie całkowitej niepewności co do prawa do świadczenia o charakterze elementarnego zabezpieczenia socjalnego.

Problem systemowy?

Posłanka Cwalina-Śliwowska podkreśla, że tego rodzaju sytuacje nie są jednostkowe. Wydłużające się terminy rozpatrywania odwołań mogą skutkować utratą lub zawieszeniem świadczeń na wiele miesięcy, wpychaniem rodzin w ubóstwo i zadłużenie lub koniecznością rezygnacji z pracy przez opiekunów.

"Taki stan rzeczy budzi poważne wątpliwości w kontekście obowiązku załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki oraz art. 69 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek udzielania osobom z niepełnosprawnościami pomocy w zabezpieczaniu egzystencji" – czytamy w interpelacji.

W interpelacji posłanka zadała minister szereg szczegółowych pytań, m.in. o średni czas trwania postępowania odwoławczego w podziale na województwa, liczbę rozpatrzonych spraw w latach 2023-2025, budżety przeznaczone na funkcjonowanie zespołów orzekających czy planowane działania mające na celu skrócenie czasu postępowań. Posłanka pyta również, czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań przejściowych chroniących rodziny przed utratą środków do życia na czas odwołania, takich jak utrzymanie dotychczasowego świadczenia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.

"Mając na uwadze dramatyczne konsekwencje przewlekłości postępowań odwoławczych dla rodzin osób z niepełnosprawnościami, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółową odpowiedź na powyższe pytania oraz wskazanie konkretnych działań, które ministerstwo zamierza podjąć w celu poprawy sytuacji" – podsumowuje posłanka Żaneta Cwalina-Śliwowska.

Interpelacja została skierowana do minister rodziny, pracy i polityki społecznej.